Meltdown. Wat is een meltdown?

Meltdown in een kerncentrale is een kernsmelting binnenin de reactor. Japan is momenteel (maart 2011) mede in het nieuws vanwege verschillende kerncentrales die na een heftige aardbeving met tsunami, oververhit zijn geraakt waarbij een meltdown niet uitgesloten kan worden. Bij een meltdown wordt de kern van de centrale zo enorm heet dat de brandstofelementen met elkaar versmelten, waarbij radioactief materiaal kan ontsnappen en waarbij de reactormassa zich door de bodem van de kerncentrale heen brandt, de grond in. Dit kan desastreuze gevolgen hebben.

Kerncentrales bouwen op een eiland dat regelmatig geteisterd wordt door zware aardbevingen, is dat geen zelfmoord? Je zou denken van wel. Toch ging men er jarenlang vanuit dat kerncentrales zo veilig gebouwd konden worden, dat bij aardbevingen de kans op rampen heel klein zouden zijn. De aardbeving van 11 maart 2011 heeft bewezen dat kerncentrales het niet redden bij aardbevingen en tsunami´s. Verschillende Fukushima kerncentrales in Japan zijn fors in de problemen gekomen en de afloop is nog onzeker. Nu probeert men alle macht nog meer rampen te voorkomen, door te koelen met zeewater, maar of dat lukken gaat? Het lijkt een wanhoopsdaad. Japan is sinds 11 maart getergd door aardbevingen, vloedgolven, voedseltekort, een vulkaanuitbarsting, verlies en dood, en nu ook nog door radioactieve uitstoot van kerncentrales. Ook andere delen van de wereld kunnen last krijgen van radioactieve deeltjes en straling. Ook Europa kan hier last van krijgen. Het is mede daarom aan te raden het laatste nieuws goed in de gaten te houden. Op 14 maart 2011 werd opnieuw een explosie waargenomen in een van de kerncentrales op Japan. Nucleaire centrales Fukushima I, II en III zijn in ernstige problemen en kunnen niet meer gekoeld worden. Fukushima I lekt radioactief materiaal en een meltdown wordt niet langer uitgesloten. De radioactieve wolken trekken richting Tokio.

Meltdown, wat gebeurt er dan?

Bij een meltdown (ver)smelten in een kerncentrale de kernen, door oververhitting, en in een horrorscenario kunnen de hete kernen zich in de aarde branden, eenvoudig omdat er zoveel hitte bij vrijkomt. Het reactorvat heeft een speciale bodem die dit moet voorkomen, maar bij echte oververhitting van het materiaal kan een nucleaire kettingreactie optreden waarbij de reactormassa zich een weg door alles heen baant, inclusief de aardbodem. Het is niet zo dat de reactormassa door de aarde heengaat en aan de andere kant van de wereld weer tevoorschijn komt. Dat werd vroeger wel gesuggereerd maar bleek niet te kloppen. Een gedeeltelijke kernsmelting is al eerder opgetreden bij ongelukken met kerncentrales. Een volledige kernsmelting naar ik weet, nog niet.

Fukushima

In Fukushima platform zijn drie kerncentrales in ernstige problemen. Minimaal een van de kerncentrales bevat het zeer radioactieve plutonium, wat nog veel gevaarlijker is dan radium. Op 14 maart 2011 werd bekendgemaakt dat waarschijnlijk alle drie de kerncentrales van Fukushima platform, een volledige of gedeeltelijke meltdown hebben. Dit is uniek in de geschiedenis, in negatieve zin. Het wil niet zeggen dat er net zoveel radioactief materiaal zal vrijkomen als bij de Tjernobyl ramp, omdat de situatie in Japan anders is, maar op dit moment is het nog niet duidelijk hoe ernstig het dan wel is. Welke risico´s dit voor de rest van de wereld heeft is op dit moment nog niet duidelijk.

Water kerncentrales

Watergekoelde reactoren zorgen in moderne kernreactoren voor koeling van de elementen, waardoor oververhitting voorkomen wordt. In de beschadigde kernreactoren Fukushima zijn deze watergekoelde reactoren kapot of verloren gegaan. Daarom koelt men met zeewater. Of de kettingreactie nog kan worden gestopt is nog onduidelijk. Het gevaar is zeker nog niet geweken en er zijn verschillende explosies waargenomen. De radioactieve uitstoot is in de omgeving hoger dan normaal en duizenden mensen zijn geëvacueerd.